Kto jest wytwórcą odpadów na budowie
Przy budowie, rozbiórce i remoncie wytwórcą odpadów jest firma, która świadczy usługę - a nie inwestor czy właściciel budynku. Umowa może jednak stanowić inaczej. To wykonawca, jako wytwórca, odpowiada więc za segregację, przekazanie odpadów i ewidencję w BDO.
Inaczej jest, gdy roboty prowadzi osoba prywatna niebędąca przedsiębiorcą. Nie prowadzi ona ewidencji odpadów, a obowiązek wysegregowania przechodzi na podmiot, któremu przekazała odpady.
Obowiązek segregacji od 2025 roku
Od 1 stycznia 2025 r. wytwórca odpadów budowlanych i rozbiórkowych musi zapewnić wysegregowanie co najmniej: drewna, metali, szkła, tworzyw sztucznych, gipsu oraz odpadów mineralnych (betonu, cegły, płytek i materiałów ceramicznych, kamieni). Wyjątek: gdy segregacja nie jest technologicznie możliwa albo gdy odpady da się poddać recyklingowi lub innemu odzyskowi także bez niej.
Segregację można zlecić podmiotowi z odpowiednim zezwoleniem, ale tylko na podstawie pisemnej umowy (pod rygorem nieważności). Wytwórca i ten podmiot odpowiadają wtedy solidarnie. Za brak segregacji grozi administracyjna kara pieniężna.
Uwaga na nieaktualne opisy: przepis w pierwotnej wersji (z 2021 r.) mówił o selektywnym zbieraniu i odbieraniu. Jeszcze przed wejściem w życie zmieniono go ustawą z 21 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1834).
Najczęstsze kody z grupy 17
- 17 01 01 - Odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów
- 17 01 02 - Gruz ceglany
- 17 01 07 - Zmieszane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia inne niż wymienione w 17 01 06
- 17 02 01 - Drewno
- 17 02 03 - Tworzywa sztuczne
- 17 04 05 - Żelazo i stal
- 17 05 04 - Gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03
- 17 08 02 - Materiały budowlane zawierające gips inne niż wymienione w 17 08 01
- 17 09 04 - Zmieszane odpady z budowy, remontów i demontażu inne niż wymienione w 17 09 01, 17 09 02 i 17 09 03
Gruz, papa i styropian
Gruz trzymaj czysty - bez folii, drewna i śmieci. Czysty gruz betonowy czy ceglany łatwiej i zwykle taniej przekazać do odzysku. Gruz zanieczyszczony substancjami niebezpiecznymi (np. olejami) to już 17 01 06* - Zmieszane lub wysegregowane odpady z betonu, gruzu ceglanego, odpadowych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia zawierające substancje niebezpieczne.
Wykorzystanie gruzu np. do utwardzenia placu to odzysk odpadów. Poza instalacjami jest on dozwolony tylko w przypadkach i na warunkach z przepisów wykonawczych do art. 30 ustawy o odpadach. Zanim gruz trafi „na drogę dojazdową”, sprawdź, czy jest do tego podstawa.
Papa ma w katalogu własny kod: 17 03 80 - Odpadowa papa. Stara papa smołowa może jednak wymagać kodu z gwiazdką, np. 17 03 03* - Smoła i produkty smołowe.
Styropian izolacyjny odpowiada kodowi 17 06 04 - Materiały izolacyjne inne niż wymienione w 17 06 01 i 17 06 03. Jeśli zawiera substancje niebezpieczne, stosuje się 17 06 03* - Inne materiały izolacyjne zawierające substancje niebezpieczne.
Azbest - tylko wyspecjalizowana firma
Materiały z azbestem (np. stare płyty eternitowe) to odpady niebezpieczne: 17 06 01* - Materiały izolacyjne zawierające azbest oraz 17 06 05* - Materiały budowlane zawierające azbest. Ich usuwaniem rządzą odrębne przepisy. Nie demontuj ich ani nie krusz samodzielnie - zleć to wyspecjalizowanej firmie.
Ewidencja i magazynowanie na budowie
Część odpadów budowlanych w małych ilościach jest zwolniona z ewidencji. Dotyczy to np. 17 01 01, 17 01 02 i 17 01 07 do 10 ton rocznie, 17 02 03 i 17 04 05 do 5 ton rocznie oraz 17 05 04 do 20 ton rocznie. Zmieszanych odpadów 17 09 04 nie ma na liście zwolnień. Po przekroczeniu limitów trzeba prowadzić ewidencję i mieć wpis do BDO.
Odpady z budowy lub remontu magazynowane w miejscu powstania muszą spełniać podstawowe wymagania: odpowiednie pojemniki lub kontenery i zabezpieczenie przed rozwiewaniem. Dla odpadów niebezpiecznych dochodzi szczelność. EKONEX może pomóc w doborze kodów i zaplanowaniu kontenerów na poszczególne frakcje.
Jak możemy pomóc
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przepisy się zmieniają - w konkretnej sprawie zadzwoń lub napisz do nas.
Źródła:
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1328)
- Ustawa z 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach (Dz.U. 2024 poz. 1834) - nowe brzmienie art. 101a
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz.U. 2020 poz. 10)
- Rozporządzenie MKiŚ z 5 listopada 2024 r. w sprawie rodzajów i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów (Dz.U. 2024 poz. 1644)
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz.U. 2020 poz. 1742)
- BDO - Informacje w zakresie obowiązku uzyskania wpisu w Rejestrze-BDO przez wytwórców odpadów (MŚP)