Odpady niebezpieczne w firmie - podstawy

Co oznacza gwiazdka przy kodzie

Odpad jest niebezpieczny, jeśli ma co najmniej jedną z tzw. właściwości niebezpiecznych (oznaczanych HP1-HP15) - np. jest łatwopalny, drażniący, toksyczny albo ekotoksyczny. Właściwości te określają przepisy unijne, do których odsyła ustawa o odpadach.

W praktyce widać to w katalogu odpadów: odpady niebezpieczne mają przy kodzie gwiazdkę „*”. Jeśli kod odpadu ma gwiazdkę, odpad traktuje się jako niebezpieczny ze wszystkimi obowiązkami, które z tego wynikają.

Kody „lustrzane” - z gwiazdką albo bez

Dla wielu odpadów katalog przewiduje parę kodów: jeden z gwiazdką (gdy odpad zawiera substancje niebezpieczne) i drugi bez niej. Przykładem jest czyściwo: 15 02 02* dla zanieczyszczonego i 15 02 03 dla pozostałego. Kod z gwiazdką stosuje się wtedy, gdy odpad faktycznie zawiera substancje nadające mu właściwości niebezpieczne.

Odpadu z kodem z gwiazdką nie można samodzielnie „przekwalifikować” na zwykły. Zmiana klasyfikacji wymaga zgłoszenia do marszałka województwa z wynikami badań laboratoryjnych, a marszałek zatwierdza ją albo wnosi sprzeciw w drodze decyzji.

Typowe odpady niebezpieczne w firmie

Poniżej przykłady z katalogu odpadów. Właściwy kod zawsze zależy od tego, skąd odpad pochodzi i co zawiera.

• 13 02 05* - Mineralne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe niezawierające związków chlorowcoorganicznych
• 15 02 02* - Sorbenty, materiały filtracyjne (w tym filtry olejowe nieujęte w innych grupach), tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. PCB)
• 15 01 10* - Opakowania zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone (np. puszki po farbach, kanistry po chemii)
• 16 01 07* - Filtry olejowe
• 16 06 01* - Baterie i akumulatory ołowiowe
• 08 01 11* - Odpady farb i lakierów zawierających rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne
• 16 02 13* - Zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12

Świetlówki i baterie - na co uważać

Świetlówki i inne lampy zawierające rtęć są odpadem niebezpiecznym. Katalog przewiduje dla nich kody w więcej niż jednej grupie, więc kod warto ustalić z odbiorcą, biorąc pod uwagę, gdzie i jak lampy zostały zużyte.

Nie każda bateria jest odpadem niebezpiecznym. Gwiazdkę mają m.in. 16 06 01* - Baterie i akumulatory ołowiowe, 16 06 02* - Baterie i akumulatory niklowo-kadmowe oraz 16 06 03* - Baterie zawierające rtęć. Bez gwiazdki są natomiast 16 06 04 - Baterie alkaliczne (z wyłączeniem 16 06 03) oraz 16 06 05 - Inne baterie i akumulatory.

Nie mieszaj i nie rozcieńczaj

Ustawa zakazuje mieszania odpadów niebezpiecznych różnych rodzajów, mieszania ich z odpadami innymi niż niebezpieczne oraz rozcieńczania. Nie wolno też obniżać stężenia substancji niebezpiecznych przez mieszanie po to, by zmienić klasyfikację odpadu.

Osobne zasady dotyczą olejów: nie wolno ich wylewać do wód, gleby ani ziemi, a w czasie zbierania i magazynowania nie należy ich mieszać z innymi odpadami niebezpiecznymi. Za mieszanie odpadów niebezpiecznych grozi administracyjna kara pieniężna.

Przechowywanie do czasu odbioru

Odpady niebezpieczne trzymaj w pojemnikach dobranych do ich właściwości. Jeśli deszcz czy słońce mogą zmienić ich właściwości lub spowodować wyciek, przepisy wymagają szczelnych pojemników albo systemu zbierania wycieków.

Przy większych ilościach dochodzą dodatkowe wymogi. Przy więcej niż 1 tonie odpadów niebezpiecznych potrzebna jest wydzielona i oznakowana strefa. Pojemniki powyżej 5 litrów oznacza się etykietą „ODPADY NIEBEZPIECZNE” z kodem i datą rozpoczęcia magazynowania. Niewielkich wytwórców, magazynujących odpady w miejscu ich powstania, obowiązują zasady uproszczone. Szczegóły opisujemy w osobnym artykule o magazynowaniu.

Przekazanie odpadów

Co do zasady wytwórca odpadów niebezpiecznych zwalnia się z odpowiedzialności dopiero wtedy, gdy odpady trafią do ostatecznego procesu odzysku lub unieszkodliwienia (ustawa przewiduje od tego wyjątki). Dlatego warto wiedzieć, dokąd trafia odpad po odbiorze. EKONEX może pomóc w ustaleniu kodów i wyborze odbiorcy.

• przekazuj odpady tylko podmiotom, które mają odpowiednie zezwolenie lub wpis w rejestrze BDO
• przed rozpoczęciem transportu wystaw w BDO kartę przekazania odpadu (KPO)
• pamiętaj, że rozporządzenie zwalniające część odpadów z ewidencji nie obejmuje żadnego odpadu niebezpiecznego
• firma wytwarzająca do 100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie może prowadzić ewidencję uproszczoną - tylko karty przekazania odpadów